Máy in ra một dòng kết luận, và người bệnh mang dòng đó đi tra. Phần lớn lo lắng sau đó là không cần thiết.
Điện tim ghi lại cái gì
- Hoạt động điện của tim theo thời gian
- Ghi từ nhiều hướng khác nhau
- Cho biết nhịp, tần số, và đường dẫn truyền
- Gợi ý được vùng cơ tim có vấn đề
- Nhưng chỉ ghi khoảnh khắc lúc đang đo
Điểm cuối là giới hạn quan trọng nhất: điện tim là một ảnh chụp, không phải một đoạn phim.
Kết luận của máy chỉ là gợi ý
- Máy đọc theo thuật toán
- Hay báo quá mức ở một số dạng
- Cần bác sĩ đọc lại và đối chiếu với người bệnh
- Cùng một hình ảnh có nghĩa khác nhau tuỳ hoàn cảnh
- Nên đừng tự tra dòng chữ đó
Rất nhiều lo lắng bắt đầu từ việc gõ nguyên dòng kết luận của máy vào công cụ tìm kiếm.
Nhóm từ về nhịp
- Nhịp xoang — nhịp bình thường, nguồn phát tự nhiên
- Nhịp xoang nhanh hoặc chậm — vẫn đúng nguồn, chỉ khác tần số
- Loạn nhịp — nhịp không đều hoặc từ nguồn khác
- Ngoại tâm thu — nhịp phụ xen vào, thường lành tính
- Rung nhĩ — một dạng loạn nhịp cần được xử lý riêng
Thấy cụm nhịp xoang là dấu hiệu tốt về nguồn phát nhịp, và đó là cụm hay xuất hiện nhất.
Nhóm từ về dẫn truyền
- Block nhánh — dẫn truyền chậm ở một nhánh
- Block nhĩ thất — chậm hoặc ngắt giữa hai buồng
- Có nhiều mức, từ nhẹ tới cần can thiệp
- Một số dạng có ở người hoàn toàn bình thường
- Ý nghĩa tuỳ mức và tuỳ triệu chứng
Từ block nghe rất đáng lo nhưng có dạng gặp ở người khoẻ mạnh, nên nó cần bác sĩ đặt vào ngữ cảnh.
Nhóm từ về trục và hình dạng
- Trục điện tim lệch phải hoặc lệch trái
- Dày thất — gợi ý buồng tim dày lên
- Thay đổi đoạn và sóng — nhóm từ kỹ thuật
- Sóng bất thường ở một số hướng ghi
- Những từ này gần như không thể tự suy nghĩa
Đây là nhóm mà em khuyên đừng tra: chúng chỉ có nghĩa khi ghép với triệu chứng và với các tờ cũ.
Vì sao so với tờ cũ lại quan trọng
- Một hình ảnh mới xuất hiện có ý nghĩa khác hẳn
- Hình ảnh vốn vẫn vậy nhiều năm thì thường yên tâm hơn
- Bác sĩ luôn muốn xem tờ cũ nếu có
- Nên giữ lại và chụp ảnh lưu trong điện thoại
- Mang theo khi đi khám ở nơi mới
Đây là việc đơn giản nhất mà người bệnh làm được và nó tiết kiệm rất nhiều xét nghiệm lặp lại.
Điện tim bình thường không loại trừ hết
- Chỉ ghi khoảnh khắc lúc đang đo
- Cơn loạn nhịp có thể không xảy ra lúc đó
- Một số vấn đề chỉ hiện khi gắng sức
- Nên có thể cần làm lại hoặc làm thêm
- Đừng coi một tờ bình thường là đã xong
Người có triệu chứng mà điện tim bình thường nên quay lại nếu triệu chứng còn, chứ không dừng ở đó.
Các xét nghiệm thường đi kèm
- Thiết bị ghi nhịp trong nhiều giờ hoặc nhiều ngày
- Siêu âm tim, xem cấu trúc và chức năng
- Nghiệm pháp gắng sức
- Xét nghiệm máu tìm dấu ấn của tim
- Chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu khi cần
Mỗi cái trả lời một câu hỏi khác nhau, nên việc làm nhiều thứ không phải là làm lại cùng một việc.
Điều nên hỏi khi nhận kết quả
- Tờ này có gì khác so với tờ trước không
- Kết luận của máy có đúng không
- Hình ảnh này có liên quan tới triệu chứng của tôi không
- Có cần làm thêm gì không
- Mốc nào thì phải quay lại ngay
Câu đầu và câu cuối là hai câu có giá trị nhất, và cả hai đều ít được hỏi.
Điều nên nói trước khi đo
- Triệu chứng hiện có và từ khi nào
- Đang có cơn hay đã hết cơn
- Thuốc đang dùng
- Đã từng làm điện tim ở đâu, có giữ tờ cũ không
- Đã từng được chẩn đoán bệnh tim chưa
Điểm thứ hai rất quan trọng: đo trong cơn và đo sau cơn cho hai kết quả rất khác nhau.
Giữ hồ sơ của mình
- Chụp ảnh mọi tờ kết quả
- Ghi ngày và nơi làm
- Lưu thành một thư mục theo thời gian
- Mang theo khi đi khám nơi mới
- Cũng lưu cả đơn thuốc
Người giữ được hồ sơ của chính mình tiết kiệm được nhiều lần làm lại, và bác sĩ cũng có thêm dữ liệu.
Những gì không nên làm
- Gõ nguyên dòng kết luận máy vào công cụ tìm kiếm
- So kết quả của mình với của người khác
- Tự kết luận từ một từ nghe đáng sợ
- Bỏ qua triệu chứng vì kết quả bình thường
- Tự ngưng thuốc vì thấy kết quả đẹp
Hai điểm cuối gây hại theo hai hướng ngược nhau, và cả hai đều bắt nguồn từ việc tin một tờ giấy quá mức.
Biết tên gọi không phải biết bệnh
- Điện tim là một ảnh chụp, không phải chẩn đoán
- Kết luận của máy cần bác sĩ đọc lại
- Cùng hình ảnh có nghĩa khác nhau tuỳ người
- Đọc hiểu để hỏi đúng, không để tự suy
- So với tờ cũ có giá trị hơn tra cứu từng từ
Với tờ kết quả này thì việc có ích nhất người bệnh làm được là giữ lại nó và mang nó theo lần sau.
Câu hỏi thường gặp
Kết luận in trên máy điện tim có đáng tin không?
Nó là gợi ý tự động và thường phải được bác sĩ đọc lại. Máy hay báo quá mức ở một số dạng, nên dòng chữ đó không phải kết luận cuối cùng.
Nhịp xoang nghĩa là gì?
Là nhịp bình thường, do bộ phận phát nhịp tự nhiên của tim tạo ra. Thấy cụm này trên kết quả thì đó là dấu hiệu tốt về mặt nguồn phát nhịp.
Điện tim bình thường có nghĩa là tim không có vấn đề gì không?
Không. Điện tim chỉ chụp một khoảnh khắc, và nhiều vấn đề không hiện lên ở khoảnh khắc đó. Đó là lý do bác sĩ có thể cho làm lại hoặc làm thêm xét nghiệm khác.
Vì sao nên giữ lại các tờ điện tim cũ?
Vì so với tờ cũ là cách mạnh nhất để biết một hình ảnh là mới xuất hiện hay đã có từ lâu. Một thay đổi mới có ý nghĩa rất khác một hình ảnh vốn vẫn vậy.